Το μικροβίωμα του εντέρου αποτελεί το σύνολο των μικροοργανισμών, των γονιδίων και των λειτουργιών τους που ζουν στο γαστρεντερικό σύστημα.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση του μικροβιώματος βρίσκεται στο παχύ έντερο και συγκεκριμένα στο τμήμα (κόλον) στο οποίο υπάρχει πλούσιο μικροβιακό περιβάλλον.
Διαφορά μεταξύ του μικροβιώματος και της μικροχλωρίδας του εντέρου
Η μικροχλωρίδα του εντέρου αναφέρεται στους ίδιους τους οργανισμούς που ζουν μέσα στο έντερο. Αυτοί αποτελούνται από βακτήρια, ιούς, μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς.
Αντίθετα, το μικροβίωμα του εντέρου αναφέρεται στο σύνολο των μικροοργανισμών μαζί με το γενετικό τους υλικό αλλά και τις λειτουργίες του κάθε μικροοργανισμού.
Τι ρόλο έχει το μικροβίωμα του εντέρου στην υγεία
Το μικροβίωμα του εντέρου διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πέψη αλλά και στον μεταβολισμό θρεπτικών συστατικών όσον αφορά τα συστατικά της τροφής τα οποία δεν μπορούν να διασπαστούν εύκολα από τα ένζυμα του εντέρου όπως οι φυτικές ίνες και οι σύνθετοι υδατάνθρακες.
Ακόμα, βοηθάει στην παραγωγή βιταμινών όπως η Κ αλλά και κάποιες του συμπλέγματος Β.
Επιπλέον, ασκεί δράση και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Προστατεύει τον οργανισμό από παθογόνους μικροοργανισμούς ρυθμίζοντας την ανοσολογική απόκριση και την ακεραιότητα του εντερικού φραγμού μέσω του οποίου προστατεύεται ο εντερικός βλεννογόνος.
Παράγοντες που επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου
Διατροφή
Πολυάριθμες μελέτες αναφέρουν πως η διατροφή θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας για την αλλαγή του μικροβιώματος.
Όσο αλλάζει η διατροφή, αλλάζει και το μικροβίωμα.
Σημαντική αναφορά γίνεται για τις δίαιτες που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, φρούτα, λαχανικά και όσπρια καθώς αυξάνουν τη μικροβιακή ποικιλότητα και τα βακτήρια του εντέρου.
Αντίθετα, μια διατροφή υψηλή σε ζάχαρη, κορεσμένα λιπαρά και επεξεργασμένα τρόφιμα σχετίζεται με δυσβίωση των μικροοργανισμών. Kατ’επέκταση, με προβλήματα πέψης και απορρόφησης.
Προσκόλληση στην Μεσογειακή Διατροφή
Η Μεσογειακή διατροφή έχει συσχετιστεί με αλλαγές στην σύνθεση και την ποικιλότητα του εντερικού μικροβιώματος.
Επιπλέον, μέσω του διατροφικού προτύπου αυτού είναι γνωστό πως η Μεσογειακή διατροφή μπορεί να μειώσει τα επίπεδα φλεγμονής του εντέρου με αποτέλεσμα την καλύτερή δράση του μικροβιώματος.
Φάρμακα και αντιβιοτικά
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες τα αντιβιοτικά μπορούν να μειώσουν τη μικροβιακή ποικιλότητα και να μεταβάλλουν την σύσταση του μικροβιώματος όταν λαμβάνονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Οι διαταραχές της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου λόγω του μικροβιώματος μπορεί να οδηγήσουν σε συμπτώματα όπως:
- εντερικοί πόνοι
- διάρροια
- φούσκωμα
Ηλικία
Με βάση τις βιβλιογραφικές αναφορές υπάρχουν διαφορές στο μικροβίωμα του εντέρου των βρεφών και των μικρών παιδιών.
Στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζεται από τον τρόπο τοκετού και τον θηλασμό.
Στους ηλικιωμένους, παρατηρούνται διαφορετικά μικροβιακά προφίλ λόγω της διατροφικής τους συμπεριφοράς αλλά και άλλων παραγόντων.
Τρόπος ζωής και περιβάλλον
Αναφορά στην διεθνή βιβλιογραφία έχει γίνει για την χρήση αντιβιοτικών, του τρόπου ζωής, την διατροφή, το άγχος, την γήρανση και των ασθενειών.
Όλοι οι παραπάνω παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν μείωση στην σύνθεση αλλά και στην ποικιλομορφία του μικροβιώματος και της μικροχλωρίδας.
Νοσήματα και φλεγμονή
Τα χρόνια νοσήματα αλλά και οι παθήσεις όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τείνουν να επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου προκαλώντας σημαντικές αλλοιώσεις.
Μικροβίωμα του εντέρου: Δυσβίωση και συσχέτιση με ασθένειες
Η δυσβίωση του μικροβιώματος και γενικά της μικροχλωρίδας είναι μία κατάσταση κατά την οποία δεν υπάρχει ισορροπία των μικροοργανισμών όσον αφορά την σύνθεση αλλά και την ποικιλότητα αυτών.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι φυσιολογικές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του εντέρου.
Επιπλέον, η δυσβίωση έχει αναφερθεί σε κλινικές μελέτες πως προκαλεί και συμπτώματα όπως κοιλιακό φούσκωμα, πόνο, αυξημένα αέρια και διάρροια.
Επίσης, έχει παρατηρηθεί στην διεθνή βιβλιογραφία πως κάποιες ασθένειες όπως η παχυσαρκία, οι φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου σχετίζονται άμεσα με την εντερική δυσβίωση.
Μάλιστα, η εντερική δυσβίωση μπορεί από μόνη της να συμβάλει στην εμφάνιση, στην εξέλιξη αλλά και την σοβαρότητα μιας πάθησης.
Φλεγμονή στο έντερο και δυσβίωση του μικροβιώματος
Η φλεγμονή στο εντερικό βλεννογόνο έχει παρατηρηθεί πως συνδέεται με πολλά χρόνια νοσήματα όπως ο διαβήτης και τα φλεγμονώδη νοσήματα.
Ωστόσο, μπορεί κατά την διάρκεια μιας ασθένειας η ίδια η φλεγμονή από μόνη της να διαταράξει το μικροβίωμα του εντέρου προκαλώντας αλλαγή στον αριθμό των μικροοργανισμών του εντέρου, δυσκολία στην λειτουργία του μικροβιώματος και αλλαγή στην δυναμική αλλά και στην σύνδεση των μικροοργανισμών μεταξύ τους.
Οι αλλαγές αυτές συμβαίνουν καθώς κατά την φλεγμονή αλλοιώνεται η διαπερατότητα του εντερικού φραγμού, αυξάνεται το οξειδωτικό στρες και αλλάζει το μικροβιακό περιβάλλον του εντέρου.
Οι αλλαγές προκαλούν την ανάπτυξη δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών και μειώνουν την αφθονία ωφέλιμων βακτηρίων που παράγουν αντιφλεγμονώδεις μεταβολίτες.
Έτσι, δημιουργείται ένας κύκλος, κατά τον οποίο η φλεγμονή προκαλεί δυσβίωση. Η δυσβίωση με τη σειρά της συντηρεί τη φλεγμονώδη διαδικασία.
Συμπληρώματα διατροφής και μικροβίωμα του εντέρου
Τα συμπληρώματα διατροφής κυρίως τα προβιοτικά αλλά και τα πρεβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν το εντερικό μικροβίωμα, καθώς προκαλούν αμεσες αλλαγές στην μικροβιακή σύνθεση και λειτουργία.
Όσον αφορά τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία φαίνεται να δρουν έμμεσα, στο ανοσοποιητικό σύστημα και τη φλεγμονή και όχι τόσο στο εντερικό μικροβίωμα.
Η επίδραση των συμπληρωμάτων διατροφής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το είδος, η συχνότητα λήψης αλλά και η δόση.
Τρόποι για να παραμείνει το μικροβίωμα του εντέρου υγιές και να λειτουργεί σωστά
Υψηλή κατανάλωση φυτικών ινών
Πλήθος ερευνητικών μελετών κάνουν λόγο για τις διαιτητικές ίνες.
Ο λόγος είναι ότι έχουν θετικό αντίκτυπο στη σύνθεση, στην ποικιλομορφία και στην αύξηση του μικροβιώματος.
Σαν αποτέλεσμα αυτού, δημιουργούνται πολλά υποστρώματα για αντιδράσεις ζύμωσης από συγκεκριμένα μικρόβια αλλά και βακτήρια τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στην υγεία του εντέρου αλλά και των λειτουργιών του.
Επιπλέον, τρόφιμα όπως όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά, εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο και κεφίρ φαίνεται να σχετίζονται με την ανάπτυξη ευεργετικών μικροοργανισμών και την μείωση της φλεγμονής στο έντερο.
Μείωση άγχους και στρες
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες τα άτομα με υψηλότερο στρες έχουν χαμηλότερη σύσταση, λειτουργία και δραστηριότητα του μικροβιώματος έναντι το ατόμων με λιγότερο στρες.
Αυξημένη φυσική δραστηριότητα
Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία έχει παρατηρηθεί πως η συστηματική άσκηση και ειδικά η συστηματική άσκηση μέτριας έντασης έχει συνδεθεί με αύξηση της ποικιλότητας των μικροβίων και των βακτηρίων.
Περιορισμός υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων
Μέσα από ερευνητικές και κλινικές μελέτες έχει αποδειχθεί πως η συχνή κατανάλωση υπερ- επεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με μείωση της μικροβιακής ποικιλότητας και αύξηση της φλεγμονής στον εντερικό βλεννογόνο.
Καταλήγοντας για το μικροβίωμα του εντέρου
Το μικροβίωμα του εντέρου στο συνολό του αποτελείται από μικροοργανισμούς και βακτήρια.
Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία καθώς συμβάλλει στον μεταβολισμό των τροφίμων, στο ανοσοποιητικό σύστημα αλλά και σε άλλες σημαντικές λειτουργίες.
Η ισορροπία του μικροβιώματος καθορίζεται από πολλούς παράγοντες και η διατήρηση της υγείας του είναι ζωτικής σημασίας . Ο λόγος είναι ότι συνδέεται με πολλές ασθένειες όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης και τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου.
Διατροφική υποστήριξη από το Διαιτολογικό γραφείο Σταματία Διακάκη
Έχεις παρατηρήσει πως κάποιες από τις συνήθειές σου μπορεί να επηρεάζουν το πεπτικό σου σύστημα και να δημιουργούν εντερικά συμπτώματα;
Έχεις φουσκώματα και κοιλιακούς πόνους μετά από κάθε γεύμα σου και χρειάζεσαι κάποιον να σε καθοδηγήσει;
Το Διαιτολογικό γραφείο Σταματία Διακάκη μπορεί να σε υποστηρίξει δια ζώσης ή διαδικτυακά όπου και να βρίσκεσαι! Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας με όποιον από τους ακόλουθους τρόπους σε εξυπηρετεί:
- Κάλεσε μας στο + 2316020999
- Συμπλήρωσε την φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας μας
